Amaç ve kapsam
Bu talimat, düşme tehlikesi bulunan yerlerde (çatı, platform, merdiven, kenar ve boşluklar) yapılan işler sırasında iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek için uyulacak kuralları belirler. İşyerindeki bu işi yapan tüm çalışanlar ile alt işveren çalışanlarını kapsar. Aşağıdaki maddeler genel bir örnektir; ekipmanın üretici kılavuzuna ve işyerinin risk değerlendirmesine göre uyarlanmalı, işveren tarafından onaylanarak çalışanlara tebliğ edilmelidir.
Önlem sırası: yüksekte çalışmayı ortadan kaldırmak (iş zeminde yapılabiliyorsa), toplu koruma (korkuluk, güvenlik ağı, platform), sonra kişisel koruma (tam vücut kemeri ve ankraj). Yüksekte çalışacak kişilerin sağlık durumunun uygunluğu işyeri hekimince değerlendirilmelidir.
İşe başlamadan önce
- Çalışma izni alın; işi, süreyi ve çalışacak kişileri belirleyin.
- Kenar ve boşluklarda ara korkuluk ve topuk levhası bulunan korkulukların veya güvenlik ağlarının yerinde olduğunu kontrol edin.
- Tam vücut kemerini, şok emicili lanyardı ve ankraj noktasını kontrol edin; hasarlı ekipmanı kullanmayın.
- Rüzgâr, yağmur, buzlanma gibi olumsuz hava koşullarında işi başlatmayın.
- Alt kotta düşen malzemeye karşı alanı şeritle kapatın.
Çalışma sırasında
- Kemeri omuz hizasından yüksek, sağlam bir ankraj noktasına bağlayın; yer değiştirirken çift lanyardla en az bir bağlantıyı sürekli koruyun.
- Merdivende üç nokta temasını koruyun; merdiveni sağlam zemine kurun ve yaklaşık 4'e 1 eğimle yerleştirin.
- El aletlerini düşmeye karşı bağlayın, malzemeyi kova veya halatla taşıyın.
- Kırılgan çatı yüzeylerine yürüme yolu veya platform olmadan basmayın.
Kesinlikle yapılmaması gerekenler
- Korkuluğu çıkarıp işi bitirince yerine takmadan ayrılmayın.
- Tek başına yüksekte çalışmayın; görüş ve iletişim mesafesinde bir gözcü bulunsun.
- Merdivenin en üst basamaklarında durmayın, merdivende uzanarak çalışmayın.
- Kemer bağlantısını korkuluk, boru veya dayanımı bilinmeyen noktalara yapmayın.
İş bitiminde
- Kemer ve lanyardı kontrol edip temiz, kuru ve güneş görmeyen yerde saklayın.
- Söktüğünüz korkuluk ve kapakları yerine takın.
- Alanı malzeme ve atıklardan temizleyin.
Acil durumda
- Düşüş durdurma sistemiyle asılı kalan çalışanı hızla kurtarın; askıda uzun süre kalmak hayati risk oluşturur. Kurtarma planı iş başlamadan hazırlanmalıdır.
- 112'yi arayın, ilk yardım ekibine haber verin.
- Ekipmanı düşüş sonrası kullanımdan kaldırın.
Kişisel koruyucu donanım
Tam vücut kemeri, şok emicili çift lanyard, çene bağlı baret, kaymaz tabanlı koruyucu ayakkabı; işe göre eldiven ve gözlük.
Talimatı işyerinize uyarlayın
Asistan İSG'nin Talimat Yazarı modülü, bu talimatı firmanızın makinesine, çalışma düzenine ve risklerine göre dakikalar içinde hazırlar; Word olarak indirip onaya sunabilirsiniz. Aynı konu için KKD tablosu ve uyarı levhaları da hazırlanır.
Kaynaklar
- Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği
- Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir. Uygulamadan önce ilgili mevzuatın güncel resmî metnini kontrol edin.