KKD ne zaman kullanılır?
Önleme hiyerarşisinde KKD son basamaktır: önce tehlike ortadan kaldırılır, daha az tehlikeliyle değiştirilir, mühendislik ve idari önlemler alınır. Kalan risk için KKD kullanılır. Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik'e göre işveren uygun KKD'yi ücretsiz sağlar, bakımını ve değişimini yapar, kullanımını denetler ve çalışanları eğitir.
Vücut bölgesine göre KKD türleri
| Bölge | Örnek KKD | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Baş | Baret, darbe başlığı | Düşen cisim, çarpma |
| Göz ve yüz | Koruyucu gözlük, yüz siperi, kaynak maskesi | Çapak, sıçrama, ark ışığı |
| Kulak | Kulak tıkacı, kulaklık | Yüksek gürültü |
| Solunum | Toz maskesi, filtreli yarım/tam yüz maskesi, temiz hava beslemeli cihaz | Toz, buhar, gaz, oksijen yetersizliği |
| El | Mekanik, kimyasal, ısı, kesilme, elektrik eldivenleri | Kesik, kimyasal temas, yanık |
| Ayak | Koruyucu burunlu, kaymaz, delinmez tabanlı ayakkabı/çizme | Ezilme, kayma, batma |
| Vücut | İş elbisesi, kimyasal tulum, yüksek görünürlüklü yelek | Kimyasal, araç trafiği |
| Düşme | Tam vücut kemeri, şok emicili lanyard | Yüksekte çalışma |
Doğru KKD nasıl seçilir?
- Risk değerlendirmesinden KKD gerektiren tehlikeleri belirleyin.
- Tehlikeye uygun koruma türünü ve sınıfını seçin (ör. kimyasala dayanıklılık, filtre tipi, gürültü azaltma değeri).
- CE işareti ve uygunluk beyanı olan ürünleri tercih edin; ilgili standardı kontrol edin.
- Çalışanın vücut ölçülerine ve işin ergonomisine uygunluğunu deneyerek doğrulayın; birlikte kullanılan KKD'lerin uyumunu kontrol edin.
- KKD'yi zimmetle verin, kullanım ve bakım eğitimi verin; değişim periyodunu belirleyin.
Sık yapılan hatalar
- Tüm işler için tek tip eldiven vermek (kimyasal işte mekanik eldiven korumaz).
- Toz maskesini gaz ve buhara karşı kullanmak.
- Solunum koruyucuda yüze oturma testini atlamak.
- Süresi geçmiş baret veya filtre kullanmak.
İşe göre KKD tablosu
Asistan İSG'nin KKD Seçici modülü, işi ve tehlikeleri tanımladığınızda vücut bölgesine göre KKD'leri ve ilgili EN standartlarını tablo hâlinde önerir.
Kaynaklar
- Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik
- Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği (piyasaya arz)
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir. Uygulamadan önce ilgili mevzuatın güncel resmî metnini kontrol edin.