Amaç ve kapsam
Bu talimat, elektrik tesisatı, pano ve elektrikli ekipmanlarda yapılan bakım, onarım ve montaj işleri sırasında iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek için uyulacak kuralları belirler. İşyerindeki bu işi yapan tüm çalışanlar ile alt işveren çalışanlarını kapsar. Aşağıdaki maddeler genel bir örnektir; ekipmanın üretici kılavuzuna ve işyerinin risk değerlendirmesine göre uyarlanmalı, işveren tarafından onaylanarak çalışanlara tebliğ edilmelidir.
Temel kural enerjiyi kes, kilitle, etiketle, gerilim olmadığını doğrula, topraklama/kısa devre yap sırasıdır. Enerjili çalışma zorunluysa özel prosedür, ekipman ve yetkilendirme gerekir.
İşe başlamadan önce
- İş için yetkilendirildiğinizden ve iş izninin alındığından emin olun.
- Çalışılacak devrenin enerjisini kesin; şalteri kilitleyip üzerine adınızın ve tarihin bulunduğu etiketi asın.
- Uygun gerilim dedektörüyle gerilim olmadığını doğrulayın; dedektörü önce enerjili bir noktada sınayın.
- Yalıtkan el aletlerini, yalıtkan eldiveni ve paspası kontrol edin.
Çalışma sırasında
- Pano kapaklarını yalnız çalışma süresince açık tutun; yetkisiz kişileri alandan uzak tutun.
- Komşu enerjili bölümleri yalıtkan örtüyle kapatın.
- Islak ortamda ve ıslak elle elektrikli ekipman kullanmayın.
- Seyyar elektrikli el aletlerini kaçak akım rölesi olan prizlerden besleyin; hasarlı kablo ve fişleri kullanmayın.
Kesinlikle yapılmaması gerekenler
- Başkasının taktığı kilidi ve etiketi sökmeyin.
- Sigortayı köprülemeyin, kaçak akım rölesini devre dışı bırakmayın.
- Enerjinin kesildiğini doğrulamadan iletkenlere dokunmayın.
- Yüzük, saat, metal takı ile çalışmayın.
İş bitiminde
- Aletleri ve malzemeleri alandan kaldırın, pano kapaklarını kapatın.
- Herkesin alandan uzaklaştığını doğruladıktan sonra kendi kilidinizi ve etiketinizi sökün.
- Enerjiyi kontrollü olarak verin ve yapılan işi kayda geçirin.
Acil durumda
- Elektrik çarpmasında kazazedeye çıplak elle dokunmayın; önce enerjiyi kesin veya yalıtkan bir malzemeyle ayırın.
- 112'yi arayın; solunum yoksa eğitimli kişi temel yaşam desteğine başlasın.
- Elektrik yangınında suyla değil, uygun tipte (ör. CO₂) yangın söndürücüyle müdahale edin.
Kişisel koruyucu donanım
Yalıtkan eldiven (gerilim sınıfına uygun), yalıtkan tabanlı ayakkabı, yüz siperli baret veya koruyucu gözlük, ark riskine karşı uygun iş elbisesi, yalıtkan paspas.
Talimatı işyerinize uyarlayın
Asistan İSG'nin Talimat Yazarı modülü, bu talimatı firmanızın makinesine, çalışma düzenine ve risklerine göre dakikalar içinde hazırlar; Word olarak indirip onaya sunabilirsiniz. Aynı konu için KKD tablosu ve uyarı levhaları da hazırlanır.
Kaynaklar
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
- Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir. Uygulamadan önce ilgili mevzuatın güncel resmî metnini kontrol edin.